เราอาจได้ยินคำว่า Smart Living บ่อยครั้งในชีวิตประจำวัน นิยามของคำนี้เปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามบริบทของยุคสมัย จากเดิมหมายถึงแค่การใช้ชีวิตที่สะดวกสบายจากเทคโนโลยีอัตโนมัติต่างๆ ที่เข้ามาช่วยเหลือในบ้าน จนมาถึงยุคปัจจุบัน Smart Living คือการมุ่งเน้นในการสร้างสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เพื่อให้ผู้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างสะดวกปลอดภัยบนพื้นฐานของการพึ่งพาตัวเอง ลดการเป็นภาระของคนอื่น ลดการเป็นภาระของสังคม และมีความยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่กำลังเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัย การพัฒนาระบบอัจฉริยะต่างๆ ที่เอื้อให้ผู้คนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและพึ่งพาตัวเองได้เป็นสิ่งที่จำเป็นมาก เรามาดูกันว่า เราสามารถนำประโยชน์ของระบบอัจฉริยะที่ส่งเสริมการมีคุณภาพชีวิตที่ดีและการพึ่งพาตัวเอง มาใช้ได้ในส่วนใดบ้าง
-
สาธารณสุข เพื่อการมีสุขภาพที่ดี
การดูแลตัวเองให้มีสุขภาพที่ดีประกอบขึ้นด้วย 3 ส่วน คือ การใช้ชีวิตอย่างถูกสุขลักษณะ การป้องกันปัญหาสุขภาพ และการรักษาโรคเมื่อเจ็บป่วย ปัจจุบันมีระบบและอุปกรณ์อัจฉริยะหรือเรียกทับศัพท์ว่า Smart health device ที่ช่วยกระตุ้นเตือนให้เราใช้ชีวิตอย่างถูกสุขลักษณะ เช่น เครื่องวัดระดับการเต้นของหัวใจ ความดัน ระดับน้ำตาลในเลือด มีระบบที่ช่วยกระตุ้นเตือนให้เราออกกำลังกายเพื่อเผาผลาญไขมัน ระบบช่วยตรวจสอบประสิทธิภาพการนอนหลับ ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์และระบบอัจฉริยะที่ช่วยให้เราวินิจฉัยและแก้ไขปัญหาสุขภาพพื้นฐานได้เอง รวมถึงแอปพลิเคชั่นจากภาครัฐหรือภาคเอกชนที่ช่วยเหลือให้ความรู้ ตอบคำถามด้านสุขภาพ ออกใบสั่งยา หรือสั่งยาตรงจากเภสัชกรให้จัดยามาถึงบ้านได้ ดังที่เราได้เห็นในช่วงของการรับมือกับโควิด19 นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกับความสะดวกสบายในการจัดซื้อ-จัดหาอุปกรณ์ทางการแพทย์สำหรับการใช้งานในระดับครัวเรือน ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่ต้องการไปนอนรักษาตัวระยะยาวที่โรงพยาบาล เช่น เตียงผู้ป่วย อุปกรณ์วัดค่าต่างๆของร่างกาย เครื่องช่วยหายใจ ถังออกซิเจน ฯลฯ และการเข้าถึงบริการฉุกเฉินทางการแพทย์ที่สามารถติดต่อเชื่อมโยงไปถึงผู้รับผิดชอบได้เพียงปลายนิ้วสัมผัส ซึ่งการเรียนรู้ที่จะนำเอาระบบ smart health device ต่างๆมาใช้งานในชีวิตประจำวัน จะทำให้เราสามารถพึ่งพาตัวเองได้มากขึ้นในเรื่องการดูแลสุขภาพ อุปกรณ์บางรุ่นสามารถตรวจจับตำแหน่งของผู้ใส่ได้ สามารถตรวจจับได้หากเกิดเหตุการณ์ผิดปกติ เช่น หกล้ม เป็นต้น นอกจากนี้อุปกรณ์ Smart device บางรุ่นยังสามารถส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือออกมาได้ด้วย ควรศึกษาและหามาใช้
-
สาธารณูปโภค เพื่อการมีชีวิตที่สะดวกสบาย
ในส่วนของโลกออนไลน์ Smart device และ Application เพื่อการใช้งานสาธารณูปโภคทั้งจากภาครัฐและมีความสะดวกสบายทั้งการขออนุญาตใช้งาน การติดตั้ง การแจ้งขอความช่วยเหลือ การชำระค่าบริการ ฯลฯ ทุกอย่างสามารถทำได้ผ่านโทรศัพท์มือถือ ไม่ว่าจะเป็น ไฟฟ้า ประปา อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง ทำให้เรามีชีวิตที่สะดวกขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ระบบกล้องวงจรปิดที่สามารถดูได้ในผ่านโปรแกรมในสมาร์ทโฟน ระบบเปิดปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าหรือไฟผ่าน Smart home system ช่วยลดเวลาและสามารถตรวจเช็กเพื่อความสบายใจได้ ระบบการสั่งซื้อสินค้า-อาหารและบริการออนไลน์ ระบบรักษาความปลอดภัยด้วยลายนิ้วมือ การสแกนหน้าเพื่อเพิ่มความปลอดภัย หน้าที่เดียวของผู้บริโภคคือจัดสรรงบประมาณเพื่อรองรับค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ให้เพียงพอ ก็จะได้รับบริการที่ดีโดยไม่ต้องลำบากไปติดต่อที่หน่วยงาน
ในขณะที่ส่วนของสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ปัจจุบันก็มีการพัฒนาสาธารณูปโภคที่เอื้อให้การใชัชีวิตของประชาชนมีความสะดวกสบายมากขึ้นเช่นกัน ด้วยหลักการ universal design เช่น ระบบกล้องวงจรปิดในเมืองต่างๆ แบบเรียลไทม์ ที่ประชาชนดูได้ผ่าน application รถพลังงานไฟฟ้าเพื่อลดมลภาวะในการจราจร และสนับสนุนเมืองสีเขียว ระบบนำทาง และระบบสนับสนุนการเดินทางต่างๆ ที่ให้ทุกกลุ่มคนสามารถใช้บริการได้อย่างเท่าเทียม เช่น เส้นทางเดินสำหรับผู้พิการทางสายตา หรือ ทางเพื่อผู้ใช้รถเข็น เป็นต้น
-
ความปลอดภัย
ระบบอัจฉริยะมีส่วนสำคัญที่ช่วยส่งเสริมเรื่องความปลอดภัยในการใช้ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นระบบที่สอดส่องดูแลความเป็นไปในสภาพแวดล้อมทั้งออนไลน์และสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เช่น ระบบตรวจสอบความปลอดภัยในการทำธุรกรรมทางการเงิน ระบบตรวจสอบการโจรกรรมและป้องกันอาชญากรรม ระบบเก็บข้อมูลสัญลักษณ์บุคคล ระบบกล้องวงจรปิดในพื้นที่ส่วนตัวและพื้นที่สาธารณะ ระบบตรวจสอบการเข้าออกของสถานที่ต่างๆ ระบบเตือนภัยพิบัติ ระบบกู้ภัยฉุกเฉิน ระบบติดตามการเดินทาง รวมถึงระบบช่วยชีวิตในกรณีเกิดเหตุวิกฤต เหล่านี้จะทำให้วิถีชีวิตคนยุคใหม่ที่ใช้เทคโนโลยีได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น การอยู่คนเดียวจะไม่ใช่เรื่องน่ากลัวสำหรับคนยุคใหม่ที่รู้จักการใช้ smart security device เพื่อป้องกันความปลอดภัยให้ตัวเอง
-
ความบันเทิงและสันทนาการ
ปัญญาประดิษฐ์ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในระบบอัจฉริยะต่างๆ นอกจากจะทำให้คนยุคใหม่สามารถเข้าถึงแหล่งความบันเทิงและสันทนาการได้ง่ายและสะดวกขึ้นแล้ว smart entertainment device ยังมีการคัดสรรรูปแบบของความบันเทิงที่สอดคล้องกับความชอบและรสนิยมของผู้คนได้อย่างเหมาะเจาะยิ่งขึ้นเรื่อยๆ ด้วยการประมวลผลข้อมูลพฤติกรรมผู้ใช้งาน บวกการวิเคราะห์ทำนายความต้องการที่มีความแม่นยำสูง เช่น ผู้ที่ชอบดูรายการทีวีออนไลน์หรือชอบเล่นเกมประเภทใดประเภทหนึ่ง จะได้รับการคัดสรรเนื้อหาประเภทที่คล้ายคลึงกับความชอบมานำเสนอให้อย่างต่อเนื่องผ่านระบบความบันเทิงอัจฉริยะ ช่วยลดเวลาในการสืบค้น เข้าถึงความสุขความบันเทิงในแบบที่ชื่นชอบได้ง่ายขึ้น เรื่อยไปจนถึงมีแนวโน้มที่ smart device หรือ application จะเชื่อมโยงกลุ่มทางสังคมให้เกิดขึ้นระหว่างผู้คนที่มีรสนิยมความชอบใกล้เคียงกัน ยกตัวอย่างเช่น การถูกแนะนำให้เป็นเพื่อนกับใครทางโซเชียลมีเดีย ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญหรือพรหมลิขิต แต่เป็นการลิขิตของสิ่งที่เรียกว่า อัลกอริธึม ใน smart device ต่างๆ ที่นำคนรสนิยมคล้ายกันมาเจอกัน ทำให้เกิดเป็นกลุ่มทางสังคมรูปแบบใหม่ขึ้น มีการติดต่อสื่อสารปฏิสัมพันธ์กันผ่านระบบอัจฉริยะ ซึ่งอาจเป็นได้ตั้งแต่การหาเพื่อน ไปจนถึงการหาคู่ครอง ซึ่งในด้านดีของเรื่องนี้สำหรับสังคมผู้สูงอายุคือช่วยให้ไม่เหงา เพราะได้มีการปฏิสัมพันธ์กับผู้คนที่ชอบในสิ่งเดียวกัน แต่ในด้านร้ายก็คืออาจจะเป็นช่องทางให้มิจฉาชีพแฝงตัวเข้ามาหาได้เช่นกัน
-
ความประหยัด
การใช้อุปกรณ์อัจฉริยะจะช่วยให้เกิดการประหยัดได้ในหลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นประหยัดค่าเดินทาง ประหยัดค่าใช้จ่ายในการดำเนินการทางกายภาพต่างๆ ประหยัดกระดาษ ประหยัดเวลาและแรงงานในการติดต่อสื่อสาร ประหยัดพื้นที่ในการจัดเก็บข้อมูล นอกจากนี้ smart living device ยังเชื่อมโยงโดยตรงกับการพัฒนาของ sharing economy ยกตัวอย่างเช่น คนยุคนี้อาจไม่จำเป็นต้องซื้อรถส่วนตัวขับกันทุกบ้าน เพราะนอกจากจะมีระบบสาธารณูปโภคคือการคมนาคมสาธารณะต่างๆ ที่สะดวกสบายขึ้นกว่าแต่ก่อน ยังมีบริการเรียกรถบริการออนไลน์ ทั้งในรูปแบบรถแท็กซี่และรถส่วนตัวที่แบ่งเวลามาขับรับจ้าง ทำให้ไม่ต้องซื้อที่อยู่อาศัยพร้อมที่จอดรถ ไม่ต้องเสียค่าดูแลรักษารถ ค่าภาษีและค่าธรรมเนียมต่างๆ หรือการใช้ Co-working space ที่ให้อิสระในการทำงานได้ทุกโอกาส โดยไม่ต้องลงทุนเปิดออฟฟิศของตัวเอง เพียงใช้มือถือเช็คว่ามีพื้นที่ไหนว่าง ก็แค่กดจองและเข้าใช้งานได้ตามต้องการ เรื่อยไปจนถึงการทำธุรกิจค้าขายต่างๆ ในยุคนี้ก็ไม่จำเป็นต้องลงทุนเสียเงินเปิดหน้าร้าน เพราะสามารถขายทุกอย่างได้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ทำให้ประหยัดต้นทุนในการทำสิ่งต่างๆ ลงไปได้จำนวนมหาศาล
-
ความยั่งยืน
เป้าหมายสำคัญของการพัฒนา Smart Living คือการมีชีวิตที่ดีของผู้คน ในสังคมที่ดี ในสภาพแวดล้อมที่ดี ลดการพึ่งพา ลดภาระการจัดการดูแล มีความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินทั้งระยะสั้นและระยะยาว และที่สำคัญคือลดการสร้างผลกระทบให้กับสิ่งแวดล้อม เพราะสภาพแวดล้อมที่ดีเป็นปัจจัยหลักของการมีคุณภาพชีวิตที่ดี เทคโนโลยีที่พัฒนาเพื่อความสะดวกสบายของผู้คนจึงจะต้องไม่ละเลยภารกิจการดูแลสภาพแวดล้อมด้วยในเวลาเดียวกัน เช่น การพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานสะอาด พลังงานทดแทน การลดมลภาวะ การจัดการขยะ การดูแลคุณภาพน้ำ การรักษาพื้นที่ป่าไม้ ฯลฯ การสร้าง Smart Living Environment สำหรับการใช้ชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน จึงขยายพื้นที่มากกว่าระบบอัจฉริยะที่จัดการความสะดวกสบายและความปลอดภัยในบ้าน มาสู่การสร้าง Smart City และ Smart Country เป็นเป้าหมายสูงสุด
ผู้คนในโลกยุคใหม่ที่เปิดใจเรียนรู้การใช้ชีวิตแบบ Smart Living ได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะมีความได้เปรียบในการเข้าถึงทรัพยากรและสิทธิประโยชน์ต่างๆ ได้มากกว่า และในขณะเดียวกันก็จะสามารถมีส่วนร่วมในการส่งเสริมให้เกิด Smart Living Environment ที่เป็นประโยชน์อย่างยั่งยืนทั้งกับตัวเราเองและสังคมได้มากกว่า หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ปรารถนาจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีและพึ่งพาตัวเองได้อย่างยั่งยืน ก็เริ่มหาคำตอบของ Smart Living สำหรับตัวเองได้เลย
Smart Living is a trend encompassing advancements that give people the opportunity to benefit from new ways of living. It involves original and innovative solutions aimed at making life more efficient, more controllable, economical, productive, integrated and sustainable.
The definition of a smart lifestyle changes according to social context and time. The focus areas for today’s smart lifestyle include health, comfort and convenience, safety, entertainment and social interaction, affordability and above all, sustainability. People in the modern world who are open to learning about Smart Living effectively will have an advantage in having more access to resources and benefits, and at the same time, they will be able to participate in promoting the creation of Smart LivingEnvironment which is more sustainable for both ourselves and society.
